Presentatietraining en -coaching

Posts Tagged ‘stress bij presenteren’

Oorlogsretoriek: hoe zet je het effectief in?

‘De dood van één mens is een tragedie; de dood van miljoenen slechts een statistiek.’ Deze aan Stalin toegedichte quote komt deze dagen geregeld bij me bij het zien van de speeches en videoboodschappen rond het conflict in Oekraïne. Zij bevat de kern van effectieve oorlogsretoriek: niet alleen door te dringen tot de hoofden, maar tot de harten van mensen.

Want de mentale gesteldheid is misschien niet allesbepalend, het kan wel doorslaggevend zijn. Denk aan de Vietnamoorlog waarin de Vietcong veel gemotiveerder was dan het machtige Amerikaanse leger, en uiteindelijk de strijd won.

Maar hoe zorg je voor die strijdbaarheid?

De kunst is om in het brein van je publiek gedachtestromen te veranderen en vooral gevoelens op te roepen (woede, verontwaardiging, angst, trots). Want gevoelens zetten aan tot actie. Hiervoor kun je aan aantal retorische middelen inzetten, o.a.:

  1. Argumentatie; denk aan het klassieke betoog, waarin je door het poneren van stellingen stapsgewijs je publiek probeert te overtuigen, zodat ze jouw eindconclusie onderschrijven. Daarbij essentieel dat je een trechter volgt, en begint met een stelling waar vrijwel niets tegen in te brengen is en zo voorts.
  2. Framing: dit is het gebruik van woorden die emoties oproepen. Zo hield Stalin een historische rede in juli 1941 (toen de Duitse legers naar Moskou optrokken) waarin hij het conflict geslaagd framede tot ‘de Vaderlandse Oorlog’ met het Germaanse fascisme. Dat roept veel meer gevoel op dan ‘de oorlog van het communisme tegen het fascisme.’
  3. Storytelling: het vertellen van verhalen heeft grote impact op onze geest. Via een proces van identificatie kun je je luisteraar meenemen in een secundaire wereld van beelden en gevoelens, zodat het lijkt of die ze zélf ervaart. Het is wetenschappelijk bewezen dat onze hersens beter toegerust zijn op het aanhoren van verhalen dan een argumentatie. De Israëlische wetenschapper Yuval Harari schreef in dit verband een interessant artikel in the Guardian.

Laten we met deze retorische middelen in het achterhoofd de speeches van Poetin en Zelensky tegenover elkaar plaatsen.

Speech Poetin over de NATO, Oekraïne en de erkenning van Donetsk en Lugansk: 

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

Poetin maakt in zijn speeches vooral gebruik van argumentatie en framing. In deze speech van bijna een uur deed hij een uiteenzetting waarom de Oekraïne eigenlijk onderdeel van Rusland is, en noemde de regering in Kiev steevast nazi’s.

Een belangrijk minpunt daarbij is dat zijn argumentatie niet waterdicht is. Zijn belangrijkste tegenstander Zelensky is joods, de geschiedkundige uiteenzetting leidt niet tot de overtuiging dat het binnenvallen van de Oekraïne de beste optie was. En belangrijker: je voelt er geen emotie bij.

Zelinsky’s videoboodschap waarin hij zich richtte tot het Russische volk: 

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

Zelensky maakt in zijn social media optredens veel gebruik van storytelling en beelden. Hij vertelde over zijn opa die in het Rode Leger diende en tegen de nazi’s vocht. In zijn T-shirt sprak hij de EU leden toe en hij verklaarde tegen Biden ‘Ik heb ammunitie nodig, geen lift’. Zo leren we hem kennen als een bevlogen leider, en we verbinden ons aan hem als mens.

Waar Poetin in zijn speeches kiest voor ontmenselijken en dreigen, appelleert Zelensky juist aan onze menselijkheid. Je zou kunnen zeggen: Poetin richt zich op onze hoofden, maar Zelensky wint onze harten.

Zoals Stalin al wist: de dood van één mens – mits verteld in een goed verhaal – voelt aan als een tragedie. Zelensky’s optredens roepen sterke gevoelens op van verontwaardiging, woede en medeleven. Het gevolg is dat zij over de hele wereld protest oproepen en er actie wordt ondernomen om Oekraïne te steunen.

Al is de situatie op de grond verre van rooskleurig, deze belangrijke strijd heeft Oekraïne voorlopig gewonnen. Hoe het verder gaat, is de grote vraag. Rusland lijkt de controle naar zich toe te trekken door alle media buiten te sluiten zoals in de Stalinistische tijd. De kunst zal worden om toch het Russische en Oekraïense publiek te bereiken, een strijd die zich vooral op het internet zal gaan afspelen. In ieder geval heeft Zelensky deze belangrijke eerste slag gewonnen.

Gratis Webinar ‘Feestelijk speechen, zo doe je dat!’

Traditiegetrouw blikken we met kerst en nieuwjaar terug en vooruit. Trekken we lessen uit wat is geweest en stellen we doelen voor wat komen gaat. Maar hoe kom je tot die kerstwaardige speech? Hoe zorg je dat je verhaal niet voortkabbelt, maar mensen inspireert en vervoering achterlaat?

Maak je geen zorgen! Want je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.

Op 16 december 2021 van 10 uur tot 11 uur deelt Speak to Inspire in een gratis webinar enkele effectieve bouwstenen van een gedenkwaardige dinner- of feestspeech.

In deze interactieve sessie leer je 2 structuren waarmee je samenhang en spanning creëert in je verhaal en hoe die zelf te gebruiken.

Gelardeerd met voorbeelden en tips & tricks om het jaar met een knaller van een speech af te sluiten of te beginnen.

Trainer van dienst: Rutger Mollee. Rutger is presentatiecoach, veelgevraagd dagvoorzitter en parttime comedian (o.a.bij “De Speld”).

Dus meld je aan VIA DEZE LINK!

Een remedie tegen spreekstress: mindfulness

Onder gejuich loopt Hollywood regisseur Michael Bay tijdens de Consumer Electronics Show 2014 in Las Vegas het Samsung podium op [Bekijk het fragment hier]. Terwijl hij de hand van de moderator schudt, gooit hij z’n been wat merkwaardig naar achter. Hij oogt zenuwachtig. Voordat hij goed en wel voor het publiek staat, steekt hij van wal: “My job as a director, is I get to dream for a living”. Hij valt stil en lijkt hij zich te realiseren dat die zin weliswaar al op zijn teleprompter stond, maar hij die eigenlijk pas had moeten uitspreken als antwoord op een vraag van de moderator. Vanaf dat moment slaan zijn zenuwen om in paniek. Hij worstelt nog een minuut met de chaos in z’n hoofd, om uiteindelijk het podium af te vluchten. Pijnlijk om naar te kijken, omdat het zo herkenbaar is.

De meeste mensen ervaren zenuwen tijdens presenteren, vaak liggen gezonde spanning en belemmerende stress dichtbij elkaar. We zoeken manieren om met dat gevoel van kwetsbaarheid om te gaan. Michael Bay loopt letterlijk weg, vaker nemen we als spreker figuurlijk de benen. We vertrekken uit het hier en nu en proberen de verbinding met onze gevoelens, gedachten en met het publiek te verbreken. Met averechts effect: als in drijfzand zoeken we houvast, grijpen mis, wat de stress verhoogt.

Mindful presenteren

De oplossing is geen truc maar training: aanwezig blijven. Steeds opnieuw terugkeren naar het hier en nu. Met mindfulness train je om je gevoelens en gedachten niet te bevechten of weg te duwen, maar op te merken en te ervaren. Juist door het beest in de bek te kijken wordt de angst ervoor minder.

Naast een grotere bewustwording en verbinding met jezelf, zorgt mindful presenteren er ook voor dat je meer van jezelf laat zien en dat presenteren leuker wordt om te doen.

Drie tips om meer in het hier en nu te presenteren:

  1. Werk aan bewustwording.

Als je spanning voelt voor of tijdens het presenteren, probeer je dan bewust te zijn van deze spanning. Je bent niet de spanning, je hebt spanning. Laat het niet los, maar laat het er zijn. Ga er naar toe in je lijf, neem het waar en verwelkom het.

Hoe dit werkt, vertelt deze aardige animatie:

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

 

  1. Voel wat je zegt.

Het kan voorkomen als je improviseert en teveel bezig bent met wat je nou eigenlijk gaat zeggen. Maar het kan ook gebeuren als je extreem goed bent voorbereid. In beide gevallen kun je losgezongen raken van wat je zegt. Je voelt het niet. Je bent gepreoccupeerd. Stel jezelf de vraag: waar heb ik het over en welk gevoel roept dat bij mij op? Want juist in de verbinding met je verhaal ligt een sleutel tot ontspanning.

Wat er gebeurt als je uit contact bent? Kimberly Guilfoyle geeft met haar speech tijdens the Republican National Convention 2020 een prachtvoorbeeld. Het is een “crescendo van disconnect”, kijk hem dus helemaal uit:

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

 

  1. Ga naar je ademhaling.

De ademhaling is een brug naar wat we voelen op ieder moment. Je ademhaling is er altijd. Een basis waar je dus altijd naar toe kunt. Door op te merken dat je aandacht is afgedwaald en deze terug te brengen naar je ademhaling, zal je merken dat je gedachten tot rust komen.

Bekijk hier de TED talk van Stacey Schuerman, waarin ze 5 minuten simpele, krachtige ademhalingsoefeningen doet met de zaal:

Deze video wordt niet getoond omdat er (nog) niet akkoord is gegaan met het plaatsen van cookies.
Wijzig keuze

Op 18 mei a.s. geeft Maurits een gratis webinar ‘Mindful Presenteren’. Klik hier voor meer informatie en om je direct aan te melden.

Ervaar jij ook stress voor of tijdens het presenteren? We helpen je graag met coaching, de incompany Mindful Presenteren workshop of training!

Neem contact op met Janneke voor meer informatie via: janneke@speaktoinspire.nl