Presentatietraining en -coaching

Posts Tagged ‘spreekangst’

Maak in drie stappen een klassieker van je kerstspeech

Traditiegetrouw blikken we met kerst en nieuwjaar terug en vooruit. Trekken we lessen uit wat is geweest en stellen we doelen voor wat komen gaat. Maar hoe kom je tot die kerstwaardige speech? Hoe zorg je dat je verhaal niet alleen maar aardig is, maar mensen inspireert en ze iets wezenlijks meegeeft?

Maak je geen zorgen! Want je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, je hoeft er alleen een persoonlijke draai aan te geven. Al duizenden jaren spelen verhalenvertellers leentjebuur bij hun voorgangers. Van de Ilias tot Lord of the Rings, van Hamlet tot Dumb and Dumber; ze draaien allemaal om tijdloze thema’s. Die thema’s kun je gebruiken om van je speech een klassieker te maken.

Met thema’s zeg je meer

Thema’s zijn tijdloos en geven een verhaal een diepere betekenis. Ze plaatsen wat je zegt in een breder perspectief en roepen associaties op bij je publiek. Daardoor kun je met je verhaal meer zeggen dan wat je vertelt.

Neem een film als The Lion King. We kijken naar een klein leeuwtje dat zijn vader verliest, op de vlucht slaat, terugkomt, de confrontatie aangaat met zijn oom en als winnaar uit de bus komt. Maar we herkennen het gevecht met jezelf en je verleden, de zoektocht naar je kracht en potentieel, de strijd tussen goed en kwaad. De film ademt thema’s, zonder die expliciet te maken: rechtvaardigheid, volwassen worden, vriendschap.

De drie stappen

Voor je kerst of nieuwjaarspeech kun je hetzelfde principe toepassen. Volg deze drie stappen om je eigen klassieker te maken.

Stap 1: Bedenk welke boodschap je wil meegeven aan je publiek

Wat wil je meegeven aan je mensen? Vaak gaat het hier om een concrete oproep. Wat wil je dat ze gaan doen of laten? Bijvoorbeeld, communiceer meer met je collega’s in andere teams. Of: we gaan binnen één jaar volledig CO2 neutraal zijn.

Stap 2: Kies een breder thema dat past bij deze boodschap

Wat gebeurt er als de oproep wordt ingelost of juist niet? En wat kunnen redenen zijn waarom mensen wel of niet gaan meewerken? Door jezelf te bevragen wat er achter je boodschap schuilgaat, kun je achterhalen welke thema’s erbij horen. Zo kan communiceren met collega’s gaan over een breder thema: samenwerking. Of kan de wens om CO2 neutraal te worden gaan over verantwoordelijkheidsgevoel of kansen zien in uitdagingen.

De lijst met tijdloze thema’s is eindeloos. Wij sorteerden er drie om als voorbeeld te dienen, voorzien van bekende verhalen en films waarin ze duidelijk verwerkt zitten.

1. Nieuwsgierigheid

“Stay hungry, stay foolish”, zei Steve Jobs al. Door nieuwsgierig te zijn komen we uit onze “bubble”, krijgen we nieuwe inzichten en vinden we nieuwe wegen. Een thema dat goed kan aansluiten bij een boodschap over innovatie.

Verhalen over nieuwsgierigheid: Raiders of the Lost Arc, Into the Wilde, Alice in Wonderland

2. Doorzettingsvermogen

Wil je iets bereiken, is het essentieel dat je het bijltje er niet bij de eerste de beste tegenslag bij neer gooit. Na regen komt zonneschijn, is de belofte. Zeker omdat prestaties die tegen alle verwachtingen in zijn geleverd, vaak de meest heroïsche zijn. Een thema dat goed in tijden van reorganisatie dienst kan doen.

Verhalen over doorzettingsvermogen: Rocky, het Kruisingsverhaal, Life of Pi

3. Wedergeboorte

In de strijd tegen innerlijke demonen en externe obstakels komen we onszelf tegen. We leren van deze ervaringen en ze veranderen ons. We komen tot inkeer en passen ons aan de realiteit aan.

Een thema dat bijvoorbeeld past bij een boodschap over de lean werkmethode of “pivotting”.

Verhalen over wedergeboorte: Beauty and the Beast, A Christmas Carol, Superman

 

Heb je een thema gekozen, laat je inspireren door een verhaal dat daarbij past.

Dan is het tijd voor de laatste stap.

Stap 3: Vind een persoonlijk verhaal bij je thema

Hier maak je de vertaalslag van je thema naar een eigen verhaal. Die passende anekdote vind je zo:.

1. Zijn er verhalen die je vaker vertelt die je aan je thema kunt linken?

2. Of anders: wanneer kwam je tot een inzicht, deed je een verrassende ontdekking of beleefde je een heftige emotie (blij, boos, bang, bedroefd)?

3. Waarom is deze situatie blijven hangen? Wat maakt het voor jou belangrijk of memorabel?

4. Zijn er details waarmee je het verhaal levendig kunt maken en drama kunt geven?

5. En bedenk: je mag de ontknoping best wat aandikken of een beetje in de juiste richting draaien.

Nog even uitschrijven, de brug maken naar boodschap en je hebt geheid een klassieker van een speech in handen!

Download het invulstappenplan hier.

Ben je geïntrigeerd geraakt en wil je dat een van onze coaches je helpt bij de voorbereiding van jouw Kerst- of Nieuwjaarsspeechmeer, klik dan hier.

Framen, zo doe je dat!

“U draait en u bent niet eerlijk”. Het is de polderversie van “framing” waarmee Balkende Wouter Bos in de hoek zette tijdens een verkiezingsdebat in 2006. Een truc die het CDA-team waarschijnlijk had afgekeken van team Bush; zij zetten twee jaar eerder een beeld neer van John Kerry die letterlijk met alle winden mee zou waaien.

Andere Nederlandse voorbeelden: “de kopvoddentaks”, “de hardwerkende Nederlander”, “graaiers” en de hypotheekrenteaftrek als “villasubsidie”.

Met de Amerikaanse Congres verkiezingen en Sinterklaasgedichten voor de deur, tijd om dit retorische fenomeen onder de loep te nemen. Wat is framing? En belangrijker, hoe kun je het zelf inzetten?

Waaraan moet framing voldoen?

Framing gaat over beeldvorming. Je probeert een emotionele lading te geven aan een onderwerp, en zo een positief of negatief gevoel bij mensen op te roepen.

·        Een frame ‘plakt’. De associatie is niet zomaar tenietgedaan.

·        Een frame werkt tussen de regels door. Mensen zijn zich vaak niet bewust van frames.

·        Een frame creëert samenhang en betekenis. Het biedt als het ware een narratief (is verhalend).

De framing doe-het-zelf kit

Hoe je dit toepast? Houd deze drie zaken in de gaten.

1.     Framing gebruikt klassieke rolverdelingen.

In zo’n beetje ieder verhaal zit de ‘dramatische driehoek’: een held, een schurk en een slachtoffer. Het schurken-frame wordt het meest gekozen. Maar sta je positief tegenover een onderwerp of persoon, positioneer die als slachtoffer of de held. Daar ligt de sympathie.

Hier trekt Wilders alle registers open en zet het kabinet neer als schurk, de hardwerkende Nederlander als slachtoffer en de PVV als reddende engel.

 

2.     Vervul de rol van regisseur.

Bepaal je het frame, dan heb je de controle. Die controle houd je makkelijker, als je jouw frame weet te verpakken in de ideologische termen van je tegenstander. Zo pakte Asscher de regie succesvol over toen hij Rutte’s “uitgestoken hand” omboog naar “de hand in zakken van gewone Nederlanders, en te vinden onder het champagnedienblad op de Zuidas”.

Trump deed hetzelfde: hij eigende zich het frame “fake news” toe door de media te beschuldigen van datgene waar ze hem mee in verband brachten.

 

3.     Don’t think of an elephant.

Word je gevraagd niet aan een olifant te denken, denk je direct aan een… Precies. Dus als iemand anders de regisseursrol al gepakt heeft en een negatief beeld van jou geschetst heeft, laat je dan nooit verleiden om in dat frame te stappen. Zoals bijvoorbeeld Richard Nixon deed tijdens zijn Watergate-verdediging, toen hij zei: “I am not a crook”. De woorden crook en Nixon waren daardoor voor altijd aan elkaar verbonden.

Ook Brett Kavanaugh ging iets te enthousiast op het orgel over zijn liefde voor bier, waarmee hij zijn frame als zuipschuit bevestigde.

 

Ben je geïntrigeerd geraakt en wil je meer leren over framen en andere speechwriting technieken, kijk dan eens naar onze training Speechwriting .

Drie tips aan de Koning voor een ontspannen troonrede

Je weet dat de camera’s geen trilspier of zweetdruppel ongezien laten. Dat media, beleidsmakers en 17 miljoen Nederlanders over elke komma een mening gaan hebben. En dat het een nationale volkssport is om je voordrachtskunsten nog dagen te bespreken. Daar ga je: “Leden van de Staten Generaal…”

De koning oogt vaak gespannen op Prinsjesdag. En daar kunnen we ons alles bij voorstellen. Want presenteren prijkt standaard in de Angsten Top Drie’s. Het gevoel onder een vergrootglas te liggen, overgeleverd te zijn aan de grillen van het publiek; het zorgt voor trillende zweethanden, stokkende stem, chaotische gedachten. Hoe blijft de koning zijn spanning de baas?

Drie tips om meer ontspannen te presenteren:

1. Accepteer dat je het spannend vindt

Als we onder druk staan, kunnen we overmand worden door de drang weg te rennen, het gevaar te bevechten of zelfs verlamd raken door angst. We verliezen het contact met onszelf en met het publiek. Waardoor we nog nerveuzer worden. Deze vicieuze cirkel is te doorbreken door de spanning niet tegen te gaan, maar toe te laten en te verwelkomen. Je zal zien dat je dan terugkeert bij jezelf en de stress langzaam wegebt.

In dit filmpje zie je Hollywood regisseur Michael Bay gaandeweg in paniek raken, zich in zijn vluchtmodus verliezen en een zeer merkwaardig einde maken aan het interview.

2. Ga naar je ademhaling

Door je te focussen op je ademhaling, kun je die nerveus makende gedachtestroom stoppen. Het laat je contact maken met je lichaam en kan als brug dienen naar “het nu”. Er zijn vele wegen die naar een rustiger Rome leiden. Vrijwel elke ademhalingsoefening, mits met aandacht uitgevoerd, kan ontspannend werken. Maar als je dan toch de kunst afkijkt, waarom niet van His Holiness de Dalai Lama?

3. Zet je negatieve overtuigingen om in helpende gedachte

Voor, tijdens en na het presenteren kunnen we last hebben van negatieve gedachtes over onszelf: “Ik ben niet interessant genoeg”, “De andere sprekers zijn veel leuker dan ik” of “Wie ben ik om hier een verhaal over te houden”. Deze belemmerende overtuigingen lijken een gegeven, maar kunnen we weldegelijk vervangen voor positieve en bekrachtigende gedachten.

In The King’s speech zien we de stotterende koning George VI. Wanneer de presentatiecoach na zijn beste toespraak zegt dat de koning nog wat stotterde bij de ‘w’, antwoordt hij: “Ik moest er een paar ingooien, zodat ze wisten dat ik het was”.