Presentatietraining en -coaching

Posts Tagged ‘presenteren’

Hoe kom je glansrijk de vergadering door?

Een tijdje geleden deed Elon Musk een oproep aan zijn Tesla medewerkers: loop weg uit een vergadering als je niet meer nodig bent. Exemplarisch voor de haat-liefde verhouding die we met vergaderen hebben.

Niet alleen zien we veel vergaderingen als nutteloos, ook kunnen ze veel stress opleveren. Bij het “rondje” alleen al, krijgen velen het Spaans benauwd. En rustig door-appende collega’s werkt ook niet stimulerend. Tegelijkertijd kan zo’n samenkomst een handige manier zijn om samen beslissingen te nemen of elkaar over projecten te informeren. Ook is een vergadering een mooi moment om jezelf te laten zien en invloed uit te oefenen op de koers.

Vergaderen heeft, kortom, net te veel voordelen. Daardoor weten we zeker: voorlopig zullen we ons blijven verzamelen in kamers met grote tafels. Dus kunnen we er maar beter het beste van maken.

1. Stel vooraf je doel

Je kunt aanschuiven en de vergadering lijdzaam ondergaan. Of je kunt zorgen dat het je iets oplevert. Dat doe je door vooraf te bedenken: wat wil ik bereiken en wat is daarvoor nodig? Dus, welke punten wil ik inbrengen? Welke reactie kan ik daarop van mijn tafelgenoten verwachten? En, welke rol wil ik pakken? Door te weten wat je komt brengen en halen, maak je vergaderingen nuttiger en leuker.

En als je toch ad hoc een reactie moet geven, laat je emoties niet teveel met je aan de haal gaan:

2. Geef je bijdrage structuur

Waarvan akte…”. De bekende dooddoener als iemand zich schuldig maakt aan een ellenlang verhaal zonder clou. Met een duidelijke structuur maak je jouw punt sneller en beter. Dat kan op vele manieren, bijvoorbeeld met:

  1. Probleem – oplossing – visie: Je beschrijft wat misgaat, wat we eraan kunnen doen en in welke mooiere wereld we dan terecht komen. Een andere variant is terugblik – analyse – vooruitblik.
  2. Beeld – Emotie – Betekenis: Schets een beeld of situatie, vertel wat het met jou heeft gedaan en deel de algemene les die je daaruit kan trekken.
  3. State – Explain – Illustrate: Deze SEXI-regel laat zich het beste illustreren met een voorbeeld: Veel vergaderingen zijn tijdverspilling – mensen komen bij elkaar omdat het in hun agenda staat, niet om iets bij te dragen – laatst zat ik ook weer in zo’n zweterig hok met 10 man, twee mensen zaten elkaar een uur lang vliegen af te vangen, terwijl de rest verveeld op z’n telefoon zat te staren.

Je kunt naast illustreren met een beeldend verhaal, ook gebruikmaken van cijfers en statistieken.

Niet alleen bruikbaar in vergaderingen, ook Zondag met Lubach mag zich graag van dit soort structuren bedienen:

3. Spreek je uit

Je zit er niets voor niets, dus als je er bent: laat je gelden. Kleed je bijdrage aan met een anekdote of beelden. En, durf iets van je tafelgenoten te vragen. Je kunt je punt extra relevant maken door hen erbij te betrekken met een oproep. Bijkomend voordeel, je zet jezelf neer als een leider. Want, zo luidt het adagium, “Knechten informeren, leiders roepen op om in beweging te komen.”.

Wees dus niet te bescheiden, maar zoals met alles zijn er grenzen. Don’t try this at work…

 

Maak in drie stappen een klassieker van je kerstspeech

Traditiegetrouw blikken we met kerst en nieuwjaar terug en vooruit. Trekken we lessen uit wat is geweest en stellen we doelen voor wat komen gaat. Maar hoe kom je tot die kerstwaardige speech? Hoe zorg je dat je verhaal niet alleen maar aardig is, maar mensen inspireert en ze iets wezenlijks meegeeft?

Maak je geen zorgen! Want je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, je hoeft er alleen een persoonlijke draai aan te geven. Al duizenden jaren spelen verhalenvertellers leentjebuur bij hun voorgangers. Van de Ilias tot Lord of the Rings, van Hamlet tot Dumb and Dumber; ze draaien allemaal om tijdloze thema’s. Die thema’s kun je gebruiken om van je speech een klassieker te maken.

Met thema’s zeg je meer

Thema’s zijn tijdloos en geven een verhaal een diepere betekenis. Ze plaatsen wat je zegt in een breder perspectief en roepen associaties op bij je publiek. Daardoor kun je met je verhaal meer zeggen dan wat je vertelt.

Neem een film als The Lion King. We kijken naar een klein leeuwtje dat zijn vader verliest, op de vlucht slaat, terugkomt, de confrontatie aangaat met zijn oom en als winnaar uit de bus komt. Maar we herkennen het gevecht met jezelf en je verleden, de zoektocht naar je kracht en potentieel, de strijd tussen goed en kwaad. De film ademt thema’s, zonder die expliciet te maken: rechtvaardigheid, volwassen worden, vriendschap.

De drie stappen

Voor je kerst of nieuwjaarspeech kun je hetzelfde principe toepassen. Volg deze drie stappen om je eigen klassieker te maken.

Stap 1: Bedenk welke boodschap je wil meegeven aan je publiek

Wat wil je meegeven aan je mensen? Vaak gaat het hier om een concrete oproep. Wat wil je dat ze gaan doen of laten? Bijvoorbeeld, communiceer meer met je collega’s in andere teams. Of: we gaan binnen één jaar volledig CO2 neutraal zijn.

Stap 2: Kies een breder thema dat past bij deze boodschap

Wat gebeurt er als de oproep wordt ingelost of juist niet? En wat kunnen redenen zijn waarom mensen wel of niet gaan meewerken? Door jezelf te bevragen wat er achter je boodschap schuilgaat, kun je achterhalen welke thema’s erbij horen. Zo kan communiceren met collega’s gaan over een breder thema: samenwerking. Of kan de wens om CO2 neutraal te worden gaan over verantwoordelijkheidsgevoel of kansen zien in uitdagingen.

De lijst met tijdloze thema’s is eindeloos. Wij sorteerden er drie om als voorbeeld te dienen, voorzien van bekende verhalen en films waarin ze duidelijk verwerkt zitten.

1. Nieuwsgierigheid

“Stay hungry, stay foolish”, zei Steve Jobs al. Door nieuwsgierig te zijn komen we uit onze “bubble”, krijgen we nieuwe inzichten en vinden we nieuwe wegen. Een thema dat goed kan aansluiten bij een boodschap over innovatie.

Verhalen over nieuwsgierigheid: Raiders of the Lost Arc, Into the Wilde, Alice in Wonderland

2. Doorzettingsvermogen

Wil je iets bereiken, is het essentieel dat je het bijltje er niet bij de eerste de beste tegenslag bij neer gooit. Na regen komt zonneschijn, is de belofte. Zeker omdat prestaties die tegen alle verwachtingen in zijn geleverd, vaak de meest heroïsche zijn. Een thema dat goed in tijden van reorganisatie dienst kan doen.

Verhalen over doorzettingsvermogen: Rocky, het Kruisingsverhaal, Life of Pi

3. Wedergeboorte

In de strijd tegen innerlijke demonen en externe obstakels komen we onszelf tegen. We leren van deze ervaringen en ze veranderen ons. We komen tot inkeer en passen ons aan de realiteit aan.

Een thema dat bijvoorbeeld past bij een boodschap over de lean werkmethode of “pivotting”.

Verhalen over wedergeboorte: Beauty and the Beast, A Christmas Carol, Superman

 

Heb je een thema gekozen, laat je inspireren door een verhaal dat daarbij past.

Dan is het tijd voor de laatste stap.

Stap 3: Vind een persoonlijk verhaal bij je thema

Hier maak je de vertaalslag van je thema naar een eigen verhaal. Die passende anekdote vind je zo:.

1. Zijn er verhalen die je vaker vertelt die je aan je thema kunt linken?

2. Of anders: wanneer kwam je tot een inzicht, deed je een verrassende ontdekking of beleefde je een heftige emotie (blij, boos, bang, bedroefd)?

3. Waarom is deze situatie blijven hangen? Wat maakt het voor jou belangrijk of memorabel?

4. Zijn er details waarmee je het verhaal levendig kunt maken en drama kunt geven?

5. En bedenk: je mag de ontknoping best wat aandikken of een beetje in de juiste richting draaien.

Nog even uitschrijven, de brug maken naar boodschap en je hebt geheid een klassieker van een speech in handen!

Download het invulstappenplan hier.

Ben je geïntrigeerd geraakt en wil je dat een van onze coaches je helpt bij de voorbereiding van jouw Kerst- of Nieuwjaarsspeechmeer, klik dan hier.

Framen, zo doe je dat!

“U draait en u bent niet eerlijk”. Het is de polderversie van “framing” waarmee Balkende Wouter Bos in de hoek zette tijdens een verkiezingsdebat in 2006. Een truc die het CDA-team waarschijnlijk had afgekeken van team Bush; zij zetten twee jaar eerder een beeld neer van John Kerry die letterlijk met alle winden mee zou waaien.

Andere Nederlandse voorbeelden: “de kopvoddentaks”, “de hardwerkende Nederlander”, “graaiers” en de hypotheekrenteaftrek als “villasubsidie”.

Met de Amerikaanse Congres verkiezingen en Sinterklaasgedichten voor de deur, tijd om dit retorische fenomeen onder de loep te nemen. Wat is framing? En belangrijker, hoe kun je het zelf inzetten?

Waaraan moet framing voldoen?

Framing gaat over beeldvorming. Je probeert een emotionele lading te geven aan een onderwerp, en zo een positief of negatief gevoel bij mensen op te roepen.

·        Een frame ‘plakt’. De associatie is niet zomaar tenietgedaan.

·        Een frame werkt tussen de regels door. Mensen zijn zich vaak niet bewust van frames.

·        Een frame creëert samenhang en betekenis. Het biedt als het ware een narratief (is verhalend).

De framing doe-het-zelf kit

Hoe je dit toepast? Houd deze drie zaken in de gaten.

1.     Framing gebruikt klassieke rolverdelingen.

In zo’n beetje ieder verhaal zit de ‘dramatische driehoek’: een held, een schurk en een slachtoffer. Het schurken-frame wordt het meest gekozen. Maar sta je positief tegenover een onderwerp of persoon, positioneer die als slachtoffer of de held. Daar ligt de sympathie.

Hier trekt Wilders alle registers open en zet het kabinet neer als schurk, de hardwerkende Nederlander als slachtoffer en de PVV als reddende engel.

 

2.     Vervul de rol van regisseur.

Bepaal je het frame, dan heb je de controle. Die controle houd je makkelijker, als je jouw frame weet te verpakken in de ideologische termen van je tegenstander. Zo pakte Asscher de regie succesvol over toen hij Rutte’s “uitgestoken hand” omboog naar “de hand in zakken van gewone Nederlanders, en te vinden onder het champagnedienblad op de Zuidas”.

Trump deed hetzelfde: hij eigende zich het frame “fake news” toe door de media te beschuldigen van datgene waar ze hem mee in verband brachten.

 

3.     Don’t think of an elephant.

Word je gevraagd niet aan een olifant te denken, denk je direct aan een… Precies. Dus als iemand anders de regisseursrol al gepakt heeft en een negatief beeld van jou geschetst heeft, laat je dan nooit verleiden om in dat frame te stappen. Zoals bijvoorbeeld Richard Nixon deed tijdens zijn Watergate-verdediging, toen hij zei: “I am not a crook”. De woorden crook en Nixon waren daardoor voor altijd aan elkaar verbonden.

Ook Brett Kavanaugh ging iets te enthousiast op het orgel over zijn liefde voor bier, waarmee hij zijn frame als zuipschuit bevestigde.

 

Ben je geïntrigeerd geraakt en wil je meer leren over framen en andere speechwriting technieken, kijk dan eens naar onze training Speechwriting .

Drie tips aan de Koning voor een ontspannen troonrede

Je weet dat de camera’s geen trilspier of zweetdruppel ongezien laten. Dat media, beleidsmakers en 17 miljoen Nederlanders over elke komma een mening gaan hebben. En dat het een nationale volkssport is om je voordrachtskunsten nog dagen te bespreken. Daar ga je: “Leden van de Staten Generaal…”

De koning oogt vaak gespannen op Prinsjesdag. En daar kunnen we ons alles bij voorstellen. Want presenteren prijkt standaard in de Angsten Top Drie’s. Het gevoel onder een vergrootglas te liggen, overgeleverd te zijn aan de grillen van het publiek; het zorgt voor trillende zweethanden, stokkende stem, chaotische gedachten. Hoe blijft de koning zijn spanning de baas?

Drie tips om meer ontspannen te presenteren:

1. Accepteer dat je het spannend vindt

Als we onder druk staan, kunnen we overmand worden door de drang weg te rennen, het gevaar te bevechten of zelfs verlamd raken door angst. We verliezen het contact met onszelf en met het publiek. Waardoor we nog nerveuzer worden. Deze vicieuze cirkel is te doorbreken door de spanning niet tegen te gaan, maar toe te laten en te verwelkomen. Je zal zien dat je dan terugkeert bij jezelf en de stress langzaam wegebt.

In dit filmpje zie je Hollywood regisseur Michael Bay gaandeweg in paniek raken, zich in zijn vluchtmodus verliezen en een zeer merkwaardig einde maken aan het interview.

2. Ga naar je ademhaling

Door je te focussen op je ademhaling, kun je die nerveus makende gedachtestroom stoppen. Het laat je contact maken met je lichaam en kan als brug dienen naar “het nu”. Er zijn vele wegen die naar een rustiger Rome leiden. Vrijwel elke ademhalingsoefening, mits met aandacht uitgevoerd, kan ontspannend werken. Maar als je dan toch de kunst afkijkt, waarom niet van His Holiness de Dalai Lama?

3. Zet je negatieve overtuigingen om in helpende gedachte

Voor, tijdens en na het presenteren kunnen we last hebben van negatieve gedachtes over onszelf: “Ik ben niet interessant genoeg”, “De andere sprekers zijn veel leuker dan ik” of “Wie ben ik om hier een verhaal over te houden”. Deze belemmerende overtuigingen lijken een gegeven, maar kunnen we weldegelijk vervangen voor positieve en bekrachtigende gedachten.

In The King’s speech zien we de stotterende koning George VI. Wanneer de presentatiecoach na zijn beste toespraak zegt dat de koning nog wat stotterde bij de ‘w’, antwoordt hij: “Ik moest er een paar ingooien, zodat ze wisten dat ik het was”.

Vier tips voor een inspirerende TED-talk

“Ideas worth spreading”, met die missie begon TED in 1984 aan haar eerste conferentie. Inmiddels is TED uitgegroeid tot hét sprekersplatform voor innovatieve ideeën en originele denkers.

TED-talks zijn bedoeld om te inspireren. Met een origineel idee, maar ook een aansprekende verteller die dat idee personifieert. Daarnaast is er een strak format: nooit langer dan 12 minuten, geen saaie powerpoints en verbinding aangaan met het publiek. Een goede TED-talk ontstaat dus door de combinatie van een helder idee, een bondig maar inspirerend verhaal, en een spreker die niet bang is zichzelf te laten zien.

Speak to Inspire coachte vele sprekers ter voorbereiding van hun TED-talk, voor o.a. TEDGlobal, TEDxAmsterdam, TEDxHaarlem, TEDxLeiden en TEDxMaastricht.

Vier tips om van je presentatie een inspirerende TED-talk te maken:

TIP 1:   Maak je idee belangrijk voor je publiek

Dat jij je eigen idee interessant vindt is natuurlijk een voorwaarde, maar je moet ook zorgen dat je publiek het als belangrijk ervaart! Dus vertel waarom je idee voor hen relevant is en waar het hun wereld raakt. In haar bekende TED talk over Super Chicken start Margaret Heffernan krachtig door meteen duidelijk te maken waarom deze kippen belangrijk zijn voor iedereen die bij een bedrijf werkt.

 

TIP 2: Ondersteun je verhaal met beelden

Een PowerPoint presentatie waarin tekst wordt opgesomd is echt not done bij TED-talks. Als je al iets wilt laten zien (want: less is more), kies dan voor schermvullende beelden, die je verhaal kracht bij zetten op het juiste moment. Denk aan de beroemde TED-talk waarin de statistieken-goeroe Hans Rosling mythen ontkracht over zogenaamde “ontwikkelingslanden” met het drama en de urgentie van een sportcommentator.

 

TIP 3:      Maak er een show van

Inspirerende sprekers houden niet alleen een praatje, maar maken er een show van. Ze begrijpen de dramaturgie van een verhaal en gebruiken de mogelijkheden van het podium. En vaak ook humor. Kijk maar eens naar de TED Talk van Maz Jobrani, medeoprichter van de Axis of Evil Comedy Tour, die grappen maakt over de uitdagingen en moeilijkheden van het Iraans-Amerikaans zijn.

 

TIP 4: Oefenen, oefenen, oefenen

Vergis je niet; aan een goede TED-talk gaat soms maanden voorbereidingstijd vooraf. Eerst een heldere en inspirerende verhaallijn structureren en daarna  grondig oefenen. Dus ook al heb je een overvolle agenda; maak tijd vrij. TED-sprekers doen die voorbereiding overigens vaak niet alleen, maar werken samen met een coach of regisseur. Zoals Brits fotograaf en fotojournalist Jimmy Nelson, die voor TED Global werd gecoacht door Huib Hudig.

Wil jij meer weten over het succes van TED-talks en zelf ervaren hoe je van jouw presentatie een TED-talk kan maken? Bekijk dan onze Training Presenteren als een TED-talk of ons coachingsaanbod!
Wij geven deze training ook regelmatig in company.